دختران، کنکور و دانشگاه

دو راهی حوزه و دانشگاه

۴.تیر.۸۷

عطیه کشتکاران

مهم‌ترین مرحله تصمیم‌گیری برای ادامه‌ی تحصیل هر کس انتخاب رشته تحصیلی است. پایه‌های این انتخاب ابتدا در دوره دبیرستان با گرایش به یکی از رشته‌ها شکل می‌گیرد. ممکن است سخت‌ترین انتخاب برای بعضی انتخاب رشته دانشگاهی باشد؛ اما افراد زیادی هم هستند که از سالها پیش از آن، تصمیم گرفته‌اند در حوزه‌ی علمیه ادامه تحصیل بدهند. شرایط فرهنگی و تحصیلی محیط زندگی و خانواده فرد بر این تصمیم بسیارموثر است. ادامه تحصیل در حوزه‌ی علمیه برای کسی که در خانواده و محیطی دانشگاهی رشد کرده و تابه‌حال با فردی حوزوی ملاقات نداشته همان‌قدر دور از ذهن است که ادامه تحصیل در دانشگاه برای یک بزرگ شده در فضای حوزوی.

واقعیت این است که نمی‌توان هیچ‌کدام از این نهادها را برای ادامه تحصیلات کاملا مطلوب یا نامطلوب دانست؛ دلیلش هم فارغ‌التحصیلانی از حوزه و دانشگاه هستند که توانسته‌اند بر همه‌ی قشرها تاثیر‌گذار باشند. مثلا شهید مطهری که با وجود تحصیلات حوزوی، یکی از بهترین اساتید دانشگاه در زمان خود بودند و یا دکتر شریعتی- جامعه‌شناس و نویسنده- که در دوره‌ای برای زدودن بعضی افکار انحرافی از اذهان جوانان و مشتاق کردن آن‌ها به اسلام خدمات ارزنده‌ای داشته‌اند.

تصمیم بر سر دوراهی حوزه یا دانشگاه اولین انتخابی نیست که فرد در زندگی اش دارد. انتخاب نوع لباس، نحوه برخورد با اطرفیان، درجه اولویت خانواده، درس یا کار و بسیاری تصمیمات دیگر هستند که شخصیت او را می سازند. در واقع او از این انتخابهایش برای رسیدن به هدفی در زندگی استفاده می کند. شاید نتواند هیچ گاه این هدف را در قالب یک جمله بیان کند؛ اما اگر خوب به گفتار و رفتارش دقت کرده و بر اساس آن علایق واقعی اش را در زندگی شناسایی کرده باشد گزینش حوزه یا دانشگاه به آسانی انتخاب رنگ لباس است. در واقع بهترین مکان برای ادامه تحصیل هر کس جایی است که بتواند به او برای رسیدن به مقاصدش کمک بیشتری کند.

برای یک تصمیم خوب باید رشته و مکان تحصیل مورد علاقه را با هم در نظر گرفت.زیرا انتظاری که حوزه علمیه از طلبه ها و دانشگاه از دانشجویان دارد متفاوت است. البته روح حاکم بر هر دو طالب علم بودن و جست و جوی دانش است اما اگر به تاریخچه تشکیل حوزه و دانشگاه خوب بنگریم تمایز بیشتری خواهیم دید.هدف اصلی دروس حوزوی فهم معارف دین و تعمیق هرچه بیشتر در آیات و روایات است. مباحث حوزوی حول موضوع دین به عنوان یک اصل مسلم می باشند. در حالیکه دانشگاه محل تحصیل علوم تجربی است. شاید نظریه ای را که یک استاد دانشگاه در زمان تحصیلش به عنوان یافته علمی قابل قبول می خوانده امروزه باید اثبات خلاف آن را به عنوان سیری از تاریخ تشکیل علم به دانشجویانش تدریس کند. ازین رو تعریفی که دانشگاه از یک دانشجوی مطلوب می کند کسی است که سوال مطرح کند، پاسخ دهد و برای پیشرفت علم تلاش کند. حوزه علمیه طلبه ای را مورد پسند می داند که با غوطه ور شدن در آموزه های دین اسلام، حقانیت آن را بفهمد و بفهماند و برای شبهات مطرح شده در دین پاسخ های مناسبی بیابد.

حوزه و دانشگاه هر دو نهادهای ارزشمند و اثرگذاری هستند. مقام معظم رهبری در توصیه های خود مبنی بر جنبش نرم افزاری و تولید علم، هر دو قشر حوزوی و دانشگاهی را مورد خطاب قرار داده اند. حوزه و دانشگاهی پویا که هدفش تعالی دانش راستین در عرصه علم و عمل باشد برای بقای جامعه ما حیاتی هستند و این هدف نیازمند طلاب و دانشجویانی با انگیزه و سخت کوش است.

نقشه کنکوری

۴.تیر.۸۷

فاطمه اکبری پویانی

اگر خاله‌نگار اصرار نمی‌کرد، محال بود قبول کنم! البته وقتی تربیت بدنی را با سه تا آزمایشگاه برداشتم، چشمم کور، باید با تدریس خصوصی آمپر شهریه را هم متعادل کنم!

توی دلم غوغایی بود. بالاخره زنگ را زدم. در باز شد. وارد خانه شدم. سگ خانه چپ‌چپ نگاهم می‌کرد. مطمئن که شدم با زنجیر بسته شده، یک دهان کجی حسابی به او کردم. همان لحظه خورشیدخانم جلوی ایوان ایستاد و گفت:«سلام خانم! خوش اومدید!»

از خجالت آب شدم. جلوتر رفتم و سلام کردم. با خودم گفتم هر کلمه‌ی باکلاسی که توی عمرم یاد گرفته‌ام باید به‌ کار بگیرم!

نشسته بودم و به ویترین خانه که کم از موزه نداشت زل زده بودم! خانمی که بعدها فهمیدم خدمتکار بوده جلو آمد و گفت: «چی میل دارید؟»

هول کردم و گفتم: «آب»!

از دست خودم عصبانی شدم که چرا آب؟! لااقل چیزی می‌گفتم که تا به حال نخورده باشم!

خورشیدخانم آمد. از جا بلند شدم. با دستش اشاره کرد که مثلا «لازم نکرده، بشین سر جات»! لبخند اعصاب‌خردکنی زد و گفت: «صبا توی اتاقش منتظر شماست! بعد از این که پذیرایی شدید، لطفا از این طرف!»

با دستش به طبقه‌ی بالا اشاره کرد. سرم را بالا گرفتم. دخترک کنار نرده‌ها ایستاده بود و به من زل زده بود. چشم‌های گردشده و موهای عجیب و غریبش مناسب آن بود که عکسش را بزنیم روی مجله و راجع به تهاجم فرهنگی مطلب بنویسم!

آب که منتظر شدن نداشت. از جا بلند شدم. به طرف طبقه‌ی بالا و آن دخترکِ برق‌گرفته حرکت کردم. از موهای سیخ سیخش خوشم نمی‌آمد. وقتی به او رسیدم دستم را جلو بردم و گفتم: «سلام خانومی! من فرشته‌ام! شمام حتما صبایی؟!! درسته؟»

نگاه عاقل اندر سفیهی به من انداخت و رفت روی تخت دراز کشید. حرصم درآمد!

اتاقش شبیه تونل وحشت بود؛ با آن همه وسایلی که وسط ریخته شده بود و عنکبوت‌های پلاستیکی که از سقف آویزان بود! روی زمین نشستم و گفتم: «کتاب‌هات کجاست؟»

نگاهی انداخت و با دست کمد را نشان داد. یا علی! یعنی خودم باید از توی این غار، کتاب درمی‌آوردم؟!

دلم برایش می‌سوخت! خاله‌نگار می‌گفت به خواهر دوقلویش خیلی وابسته بود. من که فرق این دو تا را نمی‌دانستم. عکس هر دوی‌شان روی دیوار بود. خیلی شبیه هم بودند. از وقتی سارا توی تصادف جلوی چشم صبا فوت کرده بود صبا زبانش بند آمده بود. آدم‌های سالم هم از کنکور فرار می‌کنند؛ نمی‌دانم چرا خانواده‌ی صبا فکر می‌کردند اگر صبا با درس و کتاب آشتی کند از داغ سارا چیزی کم می‌شود! این وسط من باید چه می‌کردم؟ صبا یک‌سال از همه‌ی کنکوری‌ها عقب‌تر بود! یک‌سال درس و کتاب تعطیل! زل زده بود به من و من به کتاب‌ها. کاش حرف می‌زد تا من هم با او درد دل می‌کردم! می‌گفتم که هیچ دلی خالی نیست؛ اما از هیکل به این بزرگی صدایی در نمی‌آمد!

روزهای بعد به درس خواندن راغب‌تر شد. کشف کردم دنیای فیزیک او را از دنیای پررنج خودش دور می‌کند. این شد که گیر دادم به فیزیک و تا آخرین لحظه یقه‌اش را رها نکردم! قرار شد عمومی‌ها را بعد از رفتن من به تنهایی بخواند. با هم فقط دروس اختصاصی می‌خواندیم. خورشیدخانم هم از این که می‌دید دخترش آرام‌آرام به زندگی عادی برمی‌گردد خوشحال بود. هر چه می‌خواستیم می‌خرید. اتاق صبا پر شده بود از کتاب‌های رنگارنگ تست و کنکور! بچه‌های خوابگاه مسخره‌ام می‌کردند که دوباره تب کنکور گرفته‌ام. شاید خود صبا هم به اندازه‌ی من تب نکرده بود! من واقعا دلم می‌خواست او در رشته‌ی خوبی قبول شود.

نام او را در کنکورهای آزمایشی هم نوشتم. به بهانه‌ی کنکور آزمایشی از پیله‌ی خودش درمی‌آمد و آدم‌های بیرون را می‌دید. برای هر یک‌ساعت تدریس، ساعت‌ها درس می‌خواندم! وقتی با چشم‌های گرد شده نگاهم می‌کرد می‌فهمیدم که نفهمیده است. کاش سؤال می‌کرد تا من این همه زحمت نمی‌کشیدم!

پیش‌رفت او باعث شد فکر عجیبی به سرم بزند. تصمیم گرفتم او را به حرف بکشم. نقشه‌های عجیب و غریبی را اجرا کردم. گاهی درس را آن‌قدر گنگ توضیح می‌دادم که بپرسد. سینوس هیپر بولیک ورای فک و اضافه! می‌دانستم که نمی‌داند اما...

نمی‌دانم چه چیزی باعث شد آن روز آن نقشه‌ی احمقانه به سرم بزند. تا آخرین لحظه یادم بود که قرص‌ها را توی کیفم بگذارم. اما دریغ!

وارد خانه که شدم فهمیدم فقط من و صبا توی خانه هستیم. نبودن خورشیدخانم شانس مرا کم می‌کرد. به هر حال فصل دوم فیزیک پیش دانشگاهی بودیم که...

یخ کرده بود. رنگ لب و صورتش فرقی نداشت.حق هم داشت! شاید اگر من هم خودم را می‌دیدم از او بدتر بودم! دستپاچه شده بود! توی دلم می‌گفتم: «بگو! بپرس! بپرس چی کار کنم!» ولی نمی‌پرسید. گیج بود. به کیفم اشاره کردم. ولی داروها! ای خاک بر...

گوشی تلفن را برداشت و شماره‌ی اورژانس را گرفت. خوشحال شدم... اما نه! حرف نمی‌زد! زل زده بود به گوشی! «لال که نیستی، حرف بزن!»

اتاق دور سرم می‌چرخید. نفسم بند آمده بود. صبا هنوز به گوشی نگاه می‌کرد...

چشم‌هایم را باز کردم. یعنی هنوز زنده بودم؟ اینجا کجاست؟! راستی چه بلایی سرم آمده بود؟!

بند سرُم را کشیدم. یک‌دفعه صبا از خواب پرید. سرش را از روی تختم بلند کرد و گفت: «فرشته جون! بیدار شدی؟ چی شده؟!» لبخند زدم و گفتم: «هیچی! من موفق شدم»!

مرگ یک رویا

۴.تیر.۸۷

هاجر زمانی

-باز رفتي توي هپروت كه؟ اي كاش به جاي اين بازي‌بازي‌ها كمي هم به درسهات دل مي‌دادي!

-بابا به خدا چند لحظه داشتم استراحت مي‌كردم، درس‌هامو...

صداي در امانم نمي‌دهد تا جمله‌ام را تمام كنم. سرم را ميان دست‌هايم مي‌گيرم و خيره مي‌شوم به جزوه‌هاي مقابلم، كلمه‌ها جلوي چشم‌هايم دارند غرق مي‌شوند، انگار آن‌ها هم كمك مي‌خواهند، شايد آن‌ها هم از بودن با من خسته شده‌اند...

كيفم را مي‌اندازم روي مبل راحتي، صداي مامان از توي آشپزخانه مي‌آيد:« آزمون چطور بود؟» سرم درد مي‌كند. چشم‌هايم سياهي مي‌رود. چرا مامان نمي‌پرسد حالت چه‌طور است؟ زير لب مي‌گويم: «بد نبود!» و قبل از اين‌كه مامان بگويد برو سراغ درس‌هايت، خودم مي‌روم پيش كتاب‌ها، تست‌ها، جزوه‌ها ... .

نگاهي به ساعتم مي‌كنم، دير شده! نمی‌رسم، قلبم تند تند مي‌زند، اول صبحي، عرق از سر و رويم جاري شده، همه انگار مثل من عجله دارند، مي‌دوم، مي‌ايستم و آدرس را جست‌و‌جو مي‌كنم، بالاخره پيدايش مي‌كنم، مي‌ايستم مقابل ساختمان، هيچ‌كس آن‌جا نيست، تعجب مي‌كنم و بيشتر ترس برم مي‌دارد، صداها و جمله‌ها توي گوشم زنگ مي‌خورند: «اين آزمون براي شما مي‌تواند سرنوشت ساز باشد! رقابت شديد است، سرعت! دقت! تنها يك اشتباه كوچك مي‌تواند شما را پايين بكشد...» احساس مي‌كنم زمين زير پايم سست شده، دير رسيده‌ام ، دنيا دور سرم مي‌چرخد، دارم سقوط مي‌كنم، مي‌افتم، جواب بابا را چه بدهم؟ مامان چه كه همه‌ي آرزوها و اميدهايش را در من مي‌ديد؟ مجسمه‌ي دانشمند كله‌گنده ، فايل‌ها و پوشه‌ها، تصوير خانم مشاور جلوي چشم‌هايم كم‌رنگ و كم‌رنگ‌تر مي‌شود، اما ...

اما ناگهان دست‌هاي يخ كرده‌ام گرم مي‌شوند، صدايي فرشته‌وار كه از دور مي‌شنوم مرا به زمين مي‌آورد، قلبم مهربان‌تر مي‌زند، چشم‌هايم را باز مي‌كنم، دست‌هايم را در دست مامان مي‌بينم و نگاهش ... هول مي‌شوم:« واي ببخشيد، اصلا نفهميدم كي خوابم برد! درس‌هام... الان ديگه تمومشون مي‌كنم...»

لبخند مامان پررنگ‌تر مي‌شود:« اشكالي نداره ... خسته‌اي، مي‌دونم، اومدم بهت سر بزنم و خسته نباشيد بگم‌، دير وقته ، ديگه برو بخواب...» مامان جمله‌ها را پشت سر هم رديف مي‌كند، خواب آشفته‌اي كه ديده‌ام از جلوي چشم‌هايم محو مي‌شود، صداي مامان نوازشم مي‌كند:« به خودت فشار نيار! نگرانت شدم، ‌رنگ و روت پريده، بايد بيشتر استراحت كني!»

دلم مي‌خواهد غرق بوسه‌اش كنم و بگويم با اين حرف‌هايت تمام خستگي‌هايم پريد! آرام مي‌شوم، آرام‌تر از هميشه...

از نتیجه کنکور شوکه شدم

۴.تیر.۸۷

زینب محمدی

اين روزها، اکثر بينندگان حرفه‌اي، نيمه حرفه‌اي و حتي غير حرفه‌اي تلويزيون اورا مي‌شناسند. گزارش‌هایش را با دقت می‌بینند و مهم‌تر اين‌که روي توصيه‌هايش، نه نمي‌آورند. تحليل اين محبوبيت ساده است؛ اخلاق خوب! هر چند تلویزیون به عنوان رسانه‌ای فراگير به حساب می‌آید اما گزارشگران و مجريان زيادي آمده‌اند و رفته‌اند و در ذهن ما خبری از آن‌ها نمانده است. اما او به اين زودي‌ها از ذهن ما بيرون نمی‌رود. راز این محبوبیت در همان یک کلمه خلاصه می‌شود: اخلاق خوب! همان که به راحتي از شيشه تلويزيون عبور مي‌کند و به بينندگان منتقل مي‌شود. حتما شما هم این حرف من را تصدیق می‌کنید که بيننده با وجود آن همه سيم و مدارات الکترونيک، به راحتي اين موضوع را مي‌فهمد که کدام مهرباني، مصنوعي و کدام واقعي است. به قول همسرم، اين روزها بيشترين عاملي که باعث مي‌شود آدم‌ها به سراغ يک‌ديگر بروند، اخلاق و رفتار است. بدون حاشيه‌ي بيشتر، به سراغ عاطفه میرسیدی، گزارشگر دوست داشتنی و خوش‌خنده‌ی تلویزیون می‌رویم.

ابعاد شخصیتی خانم دکتر میرسیدی را از زبان خودتان بفرمایید.

ساده، زودباور، کمی مغرور، همیشه به‌دنبال علت، کم‌حرف و خوش‌خنده.

اهل شعر هستید؟ متن‌های ادبی زیبا که در وبلاگ‌تان زیاد دیده می‌شود.

عاشق شعر و شعرخوانی و دکلمه‌ام؛ اما یک جو استعداد در شعر گفتن ندارم! گاهی مِعر البته بوده است!

برخی از پزشکان با توجه به شرایط کاری، کمی سنگ‌دل می‌شوند. شما هم جزء این عده محسوب می‌شوید؟

احساس می‌کنم مهربانم و سنگ‌دل نیستم؛ البته کمی سنگ‌دلی که پزشکان دارند هم معمولا ریشه در مهربانی و انسان‌دوستی آن‌ها دارد. سنگ‌دلی پزشک وقتی است که کاری می‌کنی که حتی دیدنش هم برای دیگران سخت است؛ اما تو فقط به نتیجه‌اش فکر می‌کنی.

آیا خانواده‌تان از مهربانی‌های یک مادر مهربان، بهره‌ی کافی دارند؟

مثل مادرهای دیگر شاید ساعت‌های کمتری کودکم را می‌بینم؛ اما در همان ساعاتی که با هم هستیم بوسه، لبخند، شادی، در آغوش کشیدن، گوش کردن و توجه به حرف‌ها و رفتارهای یکدیگر برقرار است.

هم پزشک هستید، هم خبرنگار و هم مادر. چگونه وقت‌تان را برای چند کار تنظیم می‌کنید؟

من خانم‌هایی را می‌شناسم که هم جراح‌اند، هم استادند، هم بیماران‌شان را می‌بینند و هم خانواده دارند. من که زیاد گرفتار نیستم. فعلا که فقط برای همکاران و خانواده و حتی کسانی در سازمان که نمی‌شناسم‌شان پزشکی می‌کنم. این سه کار با هم سخت نیست و حتی با هم مرتبط است.

پزشکی شما را خبرنگار کرد یا خبرنگاری شما را پزشک؟!

من اول دانشجوی پزشکی بوده‌ام و بعد در گردش روزگار سر از کاری درآوردم که دیدم می‌شود با اطلاعات و آموخته‌هایم شکل جدیدی از پزشکی، یعنی نوعی نگاه سلامت‌نگر را به مردم ارائه دهم. خبرنگار پزشکی زیاد داریم؛ اما شاید پزشک خبرنگار فقط من یکی باشم. نمی‌دانم!

چرا گزارش‌ها این روزها به‌ صورت یک داستان عاطفی نشان داده می‌شوند؟ آیا یک دستور است یا یک رویه‌ی جهانی و یا این‌که سلیقه است؟

به قول آقای مدیری ایرانی‌ها زود جوگیر می‌شوند. شاید ما هم این‌جا یک جوری توی مُد احساسی- عاطفی افتاده‌ایم؛ اما در حوزه‌ی من اگر کمی لطافت و لبخند و امید قاطی مطالبم نکنم که همه‌اش می‌شود ترس و نگرانی و تمام شدن زندگی! اگر یک وقت داستانی‌اش می‌کنیم برای جذب بینندگان هم هست. آمارها این‌طوری نشان می‌دهند.

آیا گزارش‌گرها مشکلات مالی هم دارند؟

مشکلات مالی برای همه هست. برای خبرنگاران هم زیاد است. البته پزشکان عمومی هم که می‌خواهند مطب داشته باشند یا در درمانگاهی مشغول کار بشوند درآمد بالایی ندارند. شاید مساوی باشد؛ اما افرادی هم هستند که با نوآوری‌های‌شان در پزشکی، به‌تدریج به درآمد بالاتر هم می‌رسند. ولی به قول رئیس سابق‌مان در حرفه‌ی خبرنگاری -‌ حالا حوزه‌ات هر چه باشد- به‌خصوص حوزه‌ی من که بیش‌تر درد و رنج است؛ زندگی‌ات فقط می چرخد، ثروتمند نمی‌شوی!

کنکور برای شما سد بوده است یا سکوی پرتاب؟

کنکور برایم یک مسابقه بود. با این تصور که هر رشته‌ای قبول بشوم، با جان و دل دنبال می‌کنم. ازش نمی‌ترسیدم؛ اما مثل یک امتحان که فکر می‌کردم شاید فقط یک‌بار در زندگی درگیرش بشوم برایش برنامه‌ریزی کرده بودم. خوش‌بین بودم؛ اما هرگز به پزشکی فکر نمی‌کردم! وقتی جواب را هم گرفتم تقریبا شوکه شدم! هیچ‌وقت بالابالا فکر نمی‌کردم! خودم را انسانی معمولی می‌دیدم و دانش‌آموزی متوسط. حالا هم فقط دوست دارم هر جا که هستم از گروه موفقین باشم. متوسطِ زنده نه عالی مرده!

توصیه‌ی شما به کنکوری‌ها چیست؟

رقابت در کنکور سخت‌تر شده؛ اما -عذرخواهی می‌کنم- به نظرم تعداد عزیزان سیاهی‌لشکر هم بیش‌تر شده! اگر خوب باشی هیچ‌وقت نباید نگران باشی؛ چون جای خودت را داری. قبل از کنکور باید مطمئن باشیم که قبول می‌شویم و بعد از امتحان باید گفت: «نمی‌دانم شاید بشود، شاید هم نه»!

این روزها دخترها بیش‌تر از پسرها وارد دانشگاه می‌شوند. به نظر شما چرا این‌گونه است؟

دنیا دارد به سمت مدیریت زنان پیش می‌رود؛ چه بخواهد، چه نخواهد! خانم‌های ما هم حالا سربلندی را در تحصیل می‌بینند و پسرها در پول؛ که خیلی بد است. برای همین دیگر دختر تحصیل‌کرده، همسر پسر دیپلمه یا پایین‌تر نمی‌شود؛ حتی اگر پول‌دار باشد. اگر هم بشود زندگی‌شان ثبات ندارد و این مسأله، عوارض روحی-روانی را برای جوانان ما ایجاد می‌کند. کاش شرایط طوری بشود که همه به آموختن علاقه‌مند بشوند، حالا در هر رشته یا هر فن و حرفه‌ای. مهم داشتن روحیه‌ی دانش‌جویی است، نه دانش‌جو شدن فقط به نامش! آدم‌های خوب -که بگویی یک آدم خوب می‌شناسم- همین است، نه برای دانش‌جو شدن خودکشی می‌کند، نه اصلا در این دنیایی که علم در آن به سرعت تغییر می‌کند و می‌تازد، می‌شود یک بی‌سواد پول‌دوست.

آیا از الان برای کنکور فرزندتان برنامه‌ریزی کرده‌اید؟

اصلا به کنکور پسرم فکر نمی‌کنیم؛ چون اصلا مهم نیست! موفقیت در کنکور هم مثل موفقیت در امتحان املاء و ریاضی ِ او -که چند روز پیش تمام شد- می‌ماند. هر روز که درس بخوانی و آن را بفهمی و لذت ببری، یک پله از کنکور را بالا رفتی. کنکور یک امتحان است ولی انگار نردبانی است که 12 تا پله دارد. نمی‌توانی یک‌دفعه بپری و برسی آن بالا. یکی‌یکی بروی می‌رسی و راحت هم می‌رسی. فقط باید نردبان را روی دیوار محکمی تکیه داده باشی که آن خانواده است. خانواده‌ی آرام مهربان و باگذشت.

انتظار خانواده‌های امروز از فرزندان‌شان تا چه حد معقول و درست است؟

خانواده‌ها گاه شکست‌های‌شان را با بچه‌ها جبران می‌کنند. گاهی هم فکر می‌کنند بچه‌ی آن‌ها باید به مقام علمی پدر و مادرشان برسد؛ اما بهتر است به این فکر کنند که رفتار والدین، بچه‌ها را می‌سازد و نه حرف‌های‌شان. هر کاری که بکنند الگو است. حرف‌های‌شان خریدار ندارد. پس باید همان رفتارهایی را پیشه کنند که از بچه‌های‌شان انتظار دارند. توانایی‌های بچه‌شان را پیدا کنند و به‌اش یاد بدهند که آدم همیشه پیروز نمی‌شود؛ گاهی هم شکست می‌خورد. این رسم زندگی است. مگر مورچه به این کوچکی مأیوس می‌شود؟!

و توصیه‌ی آخر دکتر عاطفه میرسیدی به همه‌ی خانواده‌ها و کنکوری‌ها؟

اگر کنکور را به هر زور و با کمک معلم و هزینه‌های زیاد و مدل‌های امروزی قبول بشویم و بعد در دانشگاه وا بمانیم، یا همه‌ی انرژی‌مان را بدهیم به کنکور و خالی از هر امید و انگیزه وارد دانشگاه بشویم، هیچ نتیجه‌ای نمی‌گیریم؛ یعنی نتیجه‌ی خوبی نمی‌گیریم و بعد هم بی‌کاری. علم بی عمل به درد نمی‌خورد. خوب است حتی اگر یک کار هنری هم انجام می‌دهیم، زیر و بم‌اش را خوب بلد باشیم؛ به حدی که بتوانیم آن را آموزش بدهیم. آن وقت است که مفید خواهیم بود. دانشگاه‌رفتنی که ما را به انسان مفیدی تبدیل نکند، فقط گذراندن وقتی است که شاید جای دیگر می‌توانست از ما یک انسان مفید و باارزش برای خانواده‌، مردم و کره‌ی زمین بسازد.

دختر؛ اوج لطافت و نماد رحمت

۴.تیر.۸۷

کوثر ملاتبار

بالاخره موفق می‌شوم بعد از تماس‌های مکرر در سه مرحله‌ی جدا، گفت‌وگویی با عبدالجبار کاکایی انجام دهم. شاعر سرشناسی که مصاحبه با او، به دلیل این‌که با جمعی از شعرای کشورمان برای برگزاری همایش ادبیات ایران و هند، عازم دانشگاه دهلی بودند کمی دشوار بود. در هر حال ماحصل گفت‌و‌گوی کوتاه ما را در رابطه با شعر و ادبیات در زیر می‌خوانید.

کاکایی در شهریور سال 1342 در ایلام به دنیا آمد و با توجه به اینکه خانواده‌اش در یکی از شهر‌های عراق ساکن بوده‌اند، از افتخاراتش این است که در ایران دیده به جهان گشوده است!

علت ورود شما به عرصه‌ی شعر و شاعری چه بوده است؟

از آن‌جایی که در منطقه‌ی جنگی زندگی می‌کردیم، موضوعات محرک احساسی ِ آن زمان، باعث شد که اشعاری را بگویم. در یک جمله می‌توانم بگویم: محرک من جنگ بود!

شعرای جوان امروز تا چه اندازه در مسیر شعر موفق هستند؟

در نسل امروز آشنایی‌ها سطحی است؛ چون ادبیات امروز هم سطحی است. در حوزه‌های دانشگاهی و علمی، عموما آشنایی کم است. عمق معنایی در آثار جوانان وجود ندارد. خلاقیت‌های‌شان، به‌ویژه در زمینه‌ی آفرینش‌های ادبی، مثل شعر و داستان که حاصل درگیر شدن زبان و ترکیب واژه و کلمه است، کم‌تر نوآوری دارد. طبیعی است وقتی اطلاعات کم است، اندیشه‌ی تازه هم به‌وجود نیاید. فکر می‌کنم اگر اندوخته‌های حافظه‌ی شاعر جوان امروزی را روی میز بریزیم، 4 الی 5 شاعر را هم نشناسد یا با آثارشان آشنایی کامل نداشته باشد!

تصویر یک زن در آفرینش‌های ادبی کشورمان، تا چه اندازه ارزش واقعی‌اش را دارد؟

معمولا ادبیات ما به این موضوع توجه داشته؛ حتی موضوعات بزرگی مثل جنگ 8 ساله که مضامین جداگانه‌ای را در قالب زنان، داشته است. نگاه به زن، امروزه نگاه خوبی است؛ برعکس ادبیات گذشته که بی‌پروا زن را فقط وارد مضامین عاشقانه می‌کرد، امروزه اشعار شعرا محتاط‌آمیزتر عمل می‌کند.

ولی امروزه هم کم شاهد دیدگاه‌‌های صرفا عاشقانه به جایگاه زن نیستیم. چرا؟

این نگاه دو وجه دارد! اولین وجه‌اش عاشقانه است که درست است که امروزه هم شاهدش هستیم ولی در ادبیات سنتی بیش‌تر وجود داشته؛ وجه دوم هم تعلیمی و ارشادی است که مرتب در هر دو اشعار می‌دیدیم. در پرداختن به موضوع زن، اکثر شعرهایی که امروزه در رابطه با معشوق است، متاسفانه سراینده‌ی آن خود بانوان هستند که به این اشعار، اشعار واسوخت یا منفی می‌گویند؛ اما همین توجه و سؤال و پی‌گیری، امید آن را می‌دهد که شاهد تحولات واقعا عظیمی در این قسمت باشیم.

ولی به‌ غیر از توجه، برای از بین بردن این ضعف، چه راه‌کار دیگری را توصیه می‌کنید؟

در مرحله‌ی اول وظیفه‌ی زنان قلم به دست است که در جهت این کمبودها و خلاءها، نگاه درست‌تری داشته باشند. در مرحله‌ی دوم نسل‌های آتی باید جبران مافات کنند. ما داشته‌ایم آثار بانوان شاعری چون پروین اعتصامی، مه ستی، فروغ فرخزاد، قرة‌العین، با تخلص طاهره که بهایی هم بودند، که دقیقا روح مردانه در آثارشان وجود داشت. مخصوصا پروین اعتصامی که اشعارش شباهت زیادی به اشعار ناصرخسرو دارد. حتی فروغ فرخزاد را هم که در سه مجموعه‌ی اول‌شان شاهد اشعار احساسی از ایشان بوده‌ایم (حبس، دیوار، اسیر)؛ اما در دو مجموعه‌ی آخرشان (ایمان بیاوریم با آغاز فصل سرد، تولدی دیگر) کارهای منحصر به‌فرد و خلاقی ارائه دادند.

به عنوان یک شاعر انقلاب، امروزه چرا با ضعف ادبیات جنگ مواجه هستیم؟

ضعف ادبیات جنگ طبیعی است؛ چون یک موضوع تاریخی طی مدت زمانی روالش تمام می‌شود. اگر می‌خواست مانند گذشته کثرت داشته باشد پس ما باید هنوز هم در مورد مشروطه و 15 خرداد و کلا حوادث سیاسی آثاری داشته باشیم. به نظر من اوج آثار قوی در مورد جنگ، در دهه 60 از سوی شعرای بزرگی چون سیدحسن حسینی و قیصر امین‌پور ارائه شد و دیگر به این ارائه‌ها نیاز چندانی نیست.

ولی جناب کاکایی! ادبیات جنگ با موضوعات سیاسی دیگر خیلی فرق می‌کند. دلیل کم‌رنگ شدنش را هم نباید طبیعی دید.

درست نیست. این همان برداشتی است که متأسفانه برخی مسئولین امور فرهنگی کشور دارند که سالانه با برگزاری همایش‌های مختلف دفاع مقدس و دادن جوایز و تشویق‌های مختلف، می‌خواهند شعرهای جدیدی در این زمینه از طرف شعرای جوان کشور تولید کنند و داشته باشند؛ اما به نظر من همه‌ی این‌ها سرگرمی‌ای بیش نیست.

شاملو در جایی گفته است «آینده بنا نیست به گذشته ببازد»، این نوع بیان شما من را یاد این عبارت انداخت. تفسیر شما همین معنا را می‌دهد؟»

البته شاملو این جمله را برای روش‌های ادبی گفته است که باید تغییر کند و نو شود؛ ولی جنگ که شیوه و روش نیست، یک موضوع است. موضوعات هم به طبع، شامل زمان و متغیر‌اند.

ولی ما ادبیات عاشورایی را داریم که با گذشت زمان، هنوز در اشعار شعرای جوان جلوه می‌کند. من ادبیات جنگ را هم‌سطح با ادبیات عاشورایی می‌دانم. درصورتی که خودمان دلیل ضعفش را به‌وجود می‌آوریم.

ادبیات عاشورایی چون در آیین و سنت ما وجود دارد، هنوز زنده است. ما اگر بتوانیم ادبیات جنگ را هم وارد آیین و فرهنگ و سنت‌مان کنیم و همان طور به گذشته هم القاء دهیم، بله می‌شود گفت. مگر این‌طور بتوانیم به ضعفش کمک کنیم.

یکی از بهترین اشعار فاطمی‌تان را اگر ترجیح بدهید برای خواندن، کدام را انتخاب می‌کنید؟

در چشم تو شکوه شبی ته‌نشین شده است رنگین کمان حسرتی از کفر و دین شده است

در آرزوی سجده به محراب ابرویت ذرّات خاک عالم و آدم جبین شده است

ای ابر سایه‌گستر رحمت! بر آدمی صبح تمام آینه‌ها آتشین شده ست

ای بی نشان در آینه! باور نمی‌کنم روحی چنان بزرگ به غربت چنین شده است

در مشهد بقیع بجویید خاک را انگشتر رسول خدا بی‌نگین شده است

وبلاگ سال‌های واپسین، وبلاگ شخصی آقازاده‌تون هست؟

بله! امیرحسین مدتی است این وبلاگ را راه‌اندازی کرده است.

چرا اسمش را سال‌های واپسین گذاشته‌اند؟ من به‌شخصه یاد مجموعه‌ی شعر خودتان ( سال‌های تاکنون) می‌افتم. ربطی به آن ندارد؟!

شاید! چون اسمی بوده که خودش خواسته بگذارد. می‌شود گفت ترکیبی بین سال‌های تاکنون من و واپسین خودش هست.

تعریف کوتاهی از این کلمات: امام، شعر، مولانا و دختر!

امام: الگوی شهامت

شعر: تلفیق عاطفه و اندیشه

مولانا: مولانا را با بی‌دل قابل مقایسه می‌دانم. بی‌دل یک مجنون درون‌جوش اما مولانا را برون‌جوش می‌دانم!

دختر: در محدوده‌ی تخصصی من نیست که تعریفی داشته باشم!

درست ولی می‌خواهم تعریفی از دختر را از زبان شما بدانم. چون نشریه‌ی ما دخترانه است.

دختر؛ اوج لطافت و نماد رحمت!

خانم مهندس بالقوه!

۳.تیر.۸۷

رضوان خسروی

از همان دوران راهنمایی، پدر و مادرش دغدغه‌ی کنکور را داشتند. بعد از کلی پرس‌و‌جو و دوندگی و پارتی‌بازی، موفق می‌شوند او را در یک دبیرستان خوب ثبت نام کنند. (اگر می‌خواهید دبیرستان خوب را بشناسید، کافی است به آمار قبولی دانش‌آموزان آن مدرسه، در کنکور سال قبل نگاه کنید! گذشت آن دورانی که هدف از تدریس، آموزش و پرورش بود. حالا کنکور و تست‌زنی، حرف اول و آخر مدرسه و کلاس و معلم را می‌زند).

وارد دبیرستان خوب(!) که می‌شود، تازه اول راه است. پرس‌وجوی پدر و مادر همچنان ادامه دارد؛ این‌بار به دنبال معلم خصوصی و کلاس کنکور.

ظهرها که مدرسه تعطیل می‌شود، شیفت عصر شروع می‌شود! کلاس‌های تقویتی ِ خصوصی و کلاس کنکور و تکنیک‌های تست‌زنی و روش‌های تقویت حافظه و... کلاس زبان هم که بخش جدایی‌ناپذیر زندگی همه‌ی دانش‌آموزان است!

سال اول دبیرستان که معدلش کمی افت می‌کند،‌ تازه اول همه‌ی بدبختی‌هاست! تابستان را بالاجبار با معلم‌های خصوصی رنگارنگ می‌گذراند تا جبران افت معدل کند.

...

وارد سال دوم دبیرستان که می‌شود، با مشخص شدن رشته‌ی تحصیلی‌اش، پدر و مادر، لقب خانم دکتر و خانم مهندس را تقدیم نموده تا اهداف متعالی زندگی‌اش(!) را فراموش نکند، و همین ، شروع یک سری بدبختی‌های دیگر می شود! (باتوجه به تعداد کثیر خانم دکترهای بیکار، اجازه بدهید ما او را خانم مهندس صدا کنیم!). از حالا دیگر او را یک دانشجوی بالقوه به‌حساب می‌آورند و او باید تلاش کند تا به فعلیت برسد! البته خانواده هم –که همیشه صلاح او را می‌خواهند(!)- در کنار او برای به فعلیت رساندنش در تلاش‌اند . پدر فداکار از صبح تا ظهر، از ظهر تا شب و گاهی هم از شب تا صبح کار می‌کند و زحمت می‌کشد تا هزینه‌ی مدرسه‌ی خوب دانشجوی بالقوه را بپردازد و مخارج کلاس‌های خصوصی‌و هزینه‌ی کتاب‌ها و سی‌دی‌ها و بسته‌های آموزشی‌ را دربیاورد. خانم مهندس بالقوه، پیش خود می‌گوید: «پدر جان! بگذار قبول شوم و مهندسی بگیرم و بعد بروم سر یک کار خوب و پُرمایه؛ آن‌وقت چند برابر هزینه‌هایی که می‌کنی را تقدیمت می‌کنم؛ خلاصه از خجالتت درمی‌آیم!»

مادر مهربان و ازخودگذشته، از صبح تا شب، برای رفاه حال فرزند دلبند تلاش می‌کند تا او وقتش را تماما صرف درس‌خواندن کند. مادر اجازه نمی‌دهد فکر خانم مهندس(!)، اندکی مشغول موضوعات کم‌اهمیت شود. او خیال فرزند را از بابت نظافت اتاق، و غذای پرانرژی و سروقت و آماده و رفت‌و‌آمدها راحت می‌کند. حواسش به عوامل برهم‌زننده‌ی تمرکز دخترش هم می باشد و همیشه، به‌موقع به خواهر کوچکتر تشر می‌زند، که صدای تلویزیون را کم کند و یا اصلا از خیر دیدن عموپورنگ بگذرد!

...

با همه‌ی این تفاصیل سال دوم و سوم به‌خیر می‌گذرد و مهندس آینده دو قدم به هدف نزدیک‌تر می‌شود؛ بدون این‌که اجازه‌ی خسته شدن داشته باشد!

پیش‌دانشگاهی که می‌رسد، مثل این است که تازه به زمین بازی پاس شده باشد! حالا باید همه‌ی آن‌چه را که در بیرون گود آموخته به معرض امتحان و آزمایش بگذارد. رقابت‌های نفس‌گیر صبح‌های جمعه، در کنکورهای آزمایشی، آموخته‌هایش را محک می‌زند. این یک‌سال درنهایت سرعت، به روز موعود نزدیک می‌شود و دیگر همه‌ی دوستان و آشنایان و اقوام، دانشجوی بالقوه‌ی ما را مهندس ِ مسلم آینده‌ای نه چندان دور می‌دانند و خود را برای جشن بزرگ قبولی‌اش در دانشگاه آماده می‌کنند!

امسال دیگر مهمانی‌ها همه کنسل شده، ساعات خواب و استراحت محدود شده، رژیم غذایی پرکالری مادر مهربان، سخت‌تر از همیشه برقرار است و تفریح و تنفس، به یکی دو ساعت از روز پنچ‌شنبه یا جمعه محدود می‌شود. همه چیز کنترل شده است و خانم مهندس آینده، روی لحظه‌لحظه‌ی اوقاتش سرمایه‌گذاری می‌کند. حالا پدر -بعد از چهارسال کار طاقت‌فرسا- حسابی مو سفید کرده است، مادر هم؛ اما آینده‌ی روشن و درخشان فرزندشان ارزش همه‌ی این‌ها را دارد!

...

روزها به تندی سپری می‌شوند. دیگر تا کنکور چیزی نمانده. پدر نگران است؛ پول کم آورده، قسط وام‌ها و کرایه‌ی خانه سردرگمش کرده. دختر کج‌خلقی می‌کند، وقت کم آورده و فردا کنکور آزمایشی دیگری دارد. خواهر عروسک را کتک می‌زند، حوصله‌اش سر رفته و هیچ‌کس با او بازی نمی‌کند. مادر می‌نالد، کمرش درد می‌کند و کلافه است. خاله می‌خواهد بیاید خانه‌شان، مادر تعارفش نمی‌کند و خاله دلخور می‌شود...

...

و بالاخره روز موعود فرا می‌رسد.

دختر دیشب را خوب نخوابیده است. فرمول‌های فیزیک را در ذهن مرور می‌کرده و برای مسئله‌های ریاضی راه حل پیدا می‌کرده. دیشب در خیالش چند سوال را غلط جواب داده، نمره منفی گرفته و اعصابش خرد شده است! دیشب رقبایش به همه‌ی سوالات جواب صحیح دادند و همه‌شان قبول شدند و این خانم مهندس را پشت درهای بهشت (منظورمان همان دانشگاه است!!) جاگذاشته‌اند. خاله و عمه و عمو و دایی و بچه‌های‌شان، و مادربزرگ و پدربزگ و همسایه‌ی این‌وری و همسایه‌ی آن‌وری، و معلم مدرسه و معلم خصوصی و استاد تست‌زنی و مشاور، و فاطمه‌‌ی خرخوان(!) و مریم‌تُپُل و آن یکی مریم و سمیرا و شیمای شاگرد اول و آقای سلطانی رفیق‌بابا و نوه‌ی عمه‌ی زینب این‌ها و... همه پشت سر مامان و بابا و آبجی کوچکش به استقبال او آمده‌اند. همه‌شان گل و شیرینی آورده‌اند. ولی او پشت در دانشکده‌ی مهندسی مانده است. رنگش پریده و می‌خواهد فرار کند. همه دنبالش می‌دوند. دسته‌گل از دست آبجی می‌افتد روی زمین و مریم‌‌تپل پا می‌گذارد رویش...

قلبش به تاپ‌تاپ افتاده. این بار دوازدهم است که چک می‌کند همه چیز را با خود آورده باشد؛ مداد، پاک‌کن، تراش، کارت و سنجاق و...

...

برخلاف روزهای پیش از کنکور، از روز امتحان تا اعلام نتایج، روزها خیلی کُند می‌گذرند. تیک‌تیک ساعت اعصابش را خرد کرده است. احساس می‌کند با چرخش عقربه‌ها لحظه‌به‌لحظه به زمان اعلام نتایج نزدیک‌تر می‌شود. هر شب در خواب می‌بیند که خطوط سیاه روزنامه را با دقت از زیر نگاهش می‌گذراند؛ اما هیچ‌وقت نمی‌تواند اسم خودش را در بین قبول‌شدگان کنکور پیدا کند. از وقتی امتحان کنکور را پشت سر گذاشته، یک لحظه آرام و قرار ندارد. جلسه‌ی کنکور یادش می‌آید، و این که با هر تستی که می‌زد قیافه‌ی خاله‌اعظم و دایی‌عباس و عمه‌کبری جلوی چشمش مجسم می‌شد. هر تست را که جواب می‌داد با خودش فکر می‌کرد اگر قبول نشود ؛ پدر جواب عمه‌کبری را چه می‌خواهد بدهد و حتما خاله‌اعظم با طعنه و کنایه تحقیرش می‌کند که: «پسر من چند سال پیش جزء نفرات برتر کنکور بود اما تو...».

و قبول نشدنش چه کابوس ترسناکی بوده و از آن وحشت‌ناک‌تر برآورده نشدن انتظارات پدر و مادر و دوستان و معلمین است. اگر قبول نشود با این همه پول کلاسی که پدر داده است، چطور می‌تواند جلوی او سربلند کند؟ جواب مادر را چه بدهد که این چند سال، همه چیز را شسته‌و‌رُفته برایش آماده می‌کرده و او حتی دست به سیاه و سفید هم نمی‌زده است؟ دوستان که چشم امیدشان به او بوده چه خواهند گفت؟ از همه‌ی این‌ها بدتر، خنده‌ی تلخ رقبایش را چگونه تحمل کند؟

او هر شب کابوس می‌بیند؛ نه فقط او، پدر و مادر هم کابوس می‌بینند. خواب قبول نشدنش را. شاید پدر کابوس هزینه‌های سرسام‌آور کلاس‌های کنکور سال بعد را و شاید مادر کابوس افسردگی دخترش را و کابوس حرف‌ها و کنایه‌های عمه‌جان و خاله‌خانم را!

و همه چیز هرسال تکرار خواهد شد؛ اگر او قبول نشود...

یادمان جوانی

۳.تیر.۸۷

ندا احسان‌بخش

يكي از پر خاطره‌انگيزترين ايام عمر آدمی، دوران دانشگاه و دانشجويي است. سال‌هاي شيريني كه براي تمام افرادي كه به اين مكان پر هياهو و پرسر و صدا قدم می‌گذارند، قطعا ساعت به ساعت آن براي هميشه باقي‌مي ماند.
به سراغ تني چند از بانوان فعال جامعه رفته و از خاطرات دوران دانشجويي آنها سئوال مي‌كنيم.
پررنگ ترین و بهترين ، خاطره ای که از ایام درس و دانشگاه برای شما باقی مانده چیست؟؟

الهه کولایی، عضو فراکسیون زنان مجلس ششم شورای اسلامی، با رویی باز و برخوردی گرم به ما پاسخ داده و البته از خاطرات کوی دانشگاه برای ما گفت.

« زمانی که حوادث تلخ کوی دانشگاه رخ داد، من مدیر کل آموزش دانشگاه تهران و عضو کمیته‌ای که از سوی دانشگاه برای بررسی و رسیدگی به زمینه‌ها و پیامدهای حمله به کوی دانشگاه را بر عهده داشت، بودم. وظیفه‌ی این کمیته، بررسی و رسیدگی به عوامل و ایجادکننده‌گان این فاجعه در دانشگاه تهران بود. ضمن پیگیری‌های انجام شده، قراری هم با مقام رهبری گذاشته شد که با هیئت رئیسه و برخی مدیران خدمت‌ ایشان شرفیاب شده و در خصوص این حادثه‌ی تلخ، گزارشی را خدمتشان تقدیم کنیم. آن‌چه برای من در این نشست بسیار جالب بود، همانند تصویر و برداشتی که از امام خمینی (ره) در ذهن من بود ( آن زمان در چند ملاقات کوتاه دانشجویی خدمتشان رسیده بودم)نوع رفتار مقام رهبری در آن جمع کاملا مردانه، با تنها زن حاضر يعني اينجانب بود.

در آن نشست ، ایشان با مخاطب قرار دادن من، از من خواستند در جمع همراهان در کنار ایشان قرار بگیرم و کنار ایشان بنشینم. در مجموع برخورد بسیار کریمانه و احترام آمیزی داشتند که یاد آور رفتار رهبر کبیر انقلاب، امام‌خمینی (ره) با خانم‌ها بود.

همان‌گونه که انتظار داشتم در این نشست، ایشان با توجه به آموزه‌های انقلاب اسلامی، حرمت و احترام ویژه‌ای برای یک خانم نشان دادند تا بدین‌وسیله یک نگرش و یک رفتار اسلامی را برای همگان به نمایش بگذارند. در این نشست، ایشان به این نکته اشاره داشته که، وقوع این حادثه در دانشگاه تهران و رفتاری که با دانشجویان شده همانند خنجری بر قلب‌شان بوده است. متاسفانه بر خلاف این رویکرد، ما شاهد رسیدگی جدی به این مسئله و التیام بخشیدن به دانشجویان نبودیم.

جنبه‌ی متفاوت رفتار ایشان در برخورد با یک خانم در یک جلسه‌ی کاملا مردانه، نکته‌ی مثبتی بود که به ما در تقویت اهمیت جایگاه زنان و نگرش اسلامی و حفظ کرامت و احترام همه جانبه‌ی آنان، نه فقط در شعار، بلکه در رفتار از جایگاه و اهمیت ویژه ای برخوردار است.»

مهدیه الهی قمشه‌ای از نام آشنایان ادبیات؛ با برخوردي بسيار گرم و صميمانه، با لبخندی که در کل مدت صحبت، چاشنی مطالب‌شان بود، در پاسخ به سئوال ما گفت:

« یک خاطره هست که گاهی این را سر کلاس تعریف می‌کنم. آن سالی که نویسنده‌ی برزیلی، پائولوکوئیلو به ایران آمده بود این خاطره را در محضر ایشان نیز تعریف کردم. آقای کوئیلو به همراه همسرشان به تهران آمده و من در معیت ایشان چهار روز مهمان شهر شعر و ادب، شیراز بودیم و در سمینارها شرکت می‌کردیم. زمانی که وارد شیراز شدیم در ساعت دو نیمه شب، به همراه ایشان به حافظیه‌ی شیراز رفتیم، خب برخورد و عکس‌العمل ایشان در بدو ورود بسیار برای من، عجیب و تحسین برانگیز بود. ایشان از مسافتی بسیار دورتر از مزار خواجه‌ی شیراز، کفش‌ها را در آورده و زمانی که به مزار رسیدند، سر بر سنگ قبر گذارده و سپس با صدای بلند گفتند: من آمدم تا از فرهنگ شما بیاموزم و از کتاب‌های بعدی استفاده کنم.

سر نهار زیر سایه‌ی درخت، این خاطره را که اکثرا سر کلاس‌هایم تعریف می‌کنم، برای ایشان نقل کردم:زمانی که از شهرضا به تهران آمدیم، دزد به منزل ما زد. ما مانده بودیم که چگونه این خبر را به پدرمان بدهیم. زمانی که بعد از اضطراب فراوان بالاخره این موضوع را به پدر گفتیم، ایشان با آرامش بسيار فرمودند، چرا شما آن‌قدر ناراحت شدید، لوازم دزديده شده از دار هستی كه خارج نشده، و این اسباب در جای دیگر در این دنیا است. جناب پائولو از این خاطره بسیار خوششان آمده، چنان‌چه در کتاب ورونیکا این را ذکر نموده‌اند.

همچنین سرکار خانم الهی قمشه‌ای یکی از تازه‌ترین سروده‌هایش را به تمامی خوانندگان نشریه چارقد هدیه کرد:

هر جا که توان نشست خوش، خانه ی ماست
هر جا که گل است و سبزه، میخانه ی ماست
شادیم و خوش امروز، که فردای زمان
حرفی که به یاد نیست، افسانه ی ماست

همچنین منیره نوبخت، مسئول شوراي فرهنگي اجتماعي زنان، با بيان بسيار گرم و شيوايش، در اين خصوص خاطره‌ای بیان کرد:

« يكي از لحظاتي كه به دلايل مختلف براي خود من هرگز فراموش نمي‌شود و هميشه اين را به‌عنوان خاطره‌اي از دوران دانشجوئي، يك خاطره‌ي ماندگار دانسته و هرگز فراموش نمي‌كنم، مواجهه با شهيد استاد مطهري بود. در آن زمان بعضي از دانشگاه‌ها براي ورود، غير از كنكور يك مرحله هم آزمون تخصصي و مصاحبه‌ي حضوري مي‌گذاشتند. از آن جمله دانشكده‌ي الهيات بود.

در دهه‌ي پنجاه، زماني كه در دانشكده‌ي الهيات دانشگاه تهران قبول شدم براي مصاحبه به دانشكده مراجعه كردم. دو نفر از اساتيد، مرحله‌ي مصاحبه را انجام مي‌دادند كه يكي از آن‌ها استاد شهيد مطهري بودند. تا آن روز من يك آشنائي دورادور داشتم و فقط اسم ايشان را شنيده بودم. در واقع اين ديدار، اولين آشنائي من با ايشان بود. براي آزمون صفحه‌اي از قرآن را باز كردند و خواستند كه من بخوانم و فهم و برداشت خود را از آن آيات بگويم. قشنگ يادم هست كه آن آيات در ارتباط با حقوق والدين بود.

باز از لحظات به يادماندني ديگر كه استمرار داشت، كلاس‌هاي درس ايشان بود، كه تماما توجه بود و بهره. كمتر استادي با آن شان و منزلت حاضر مي‌شود در كلاس‌هاي دوره‌ي كارشناسي شركت كنند و اما ايشان بودند و اين كار را تقبل نموده بودند و ما بهره مي‌برديم. تقريبا تمام آن كلاس‌ها كه مباحثش پيرامون فقه و علوم اسلامي بود، بعدها به عنوان كتابي تحت عنوان مجموعه‌ي علوم اسلامي منتشر شد.»

فهیمه کوه‌خضری، خبرنگار خبر 20:30 که شیطنت در صدایش موج می‌زد با برخوردی گرم و صمیمانه پاسخگوی ما بود. آن‌قدر گرم که حس صمیمیت و دوستی دیرینه به آدم دست می‌داد.

« معمولا ورودی‌های سال اول که تازه به دانشگاه وارد شده و هنوز در جو دبیرستان به سر می‌برند ، یک مقدار ترس از شیطنت‌ها در دو در نمودن کلاس‌ها در وجودشان بیش از بقیه‌ی دانشجویان است و مرسوم نیست که در تعطیل نمودن کلاس‌ها پیش‌قدم شوند.

در سال اول ورود به دانشگاه از آنجایی که سن من از بقیه‌ی هم‌کلاسی‌هایم بیشتر بود ( 5 سال بعد از دیپلم وارد دانشگاه شده بودم)، طبیعتا جسارتم از بچه‌های سال اولی یک مقدار بیشتر بود.

از آنجایی که خبرنگار بودم و پر مشغله، معمولا کلاس‌هایم را به صورتی بر می‌داشتم که روزم را پر کنم. یادم می‌آید که مراسم سیزده آبان بود و دقیقا روزی بود که من تمام روز را کلاس داشتم. از آن طرف هم، در اداره یک برنامه‌ي مهم داشتم، بچه‌ها را برای شرکت در مراسم سیزده آبان و تعطیلی کلاس‌ها و رفتن به راهپیمایی این روز مهم، تحریک کردم . خلاصه نتیجه آن شد که آن روز کلاس‌ها را تعطیل نموده و بعد از شرکت در راهپیمایی، توانستم به کار مهم اداره هم برسم.

در هفته‌ی بعد، اساتید درس آن روز می‌گفتند که، تا به حال سابقه نداشته که بچه‌های ترم اولی بتوانند کلاس درس را به این شکل تعطیل نموده و به راهپیمایی و یا هر مراسم دیگر بروند.»

میترا لبافی، از خبرنگاران و گزارشگران خبر صدا و سیما از شیطنت‌های دوران دانشجویی خود این گونه تعریف می کند:

« یادم هست که با یک علاقه‌ی خاص، رشته‌ی ادبیات‌فارسی را انتخاب کردم. اما از همان ترم اول، شدید تو ذوقم خورد. برداشتی که از دانشجویان رشته‌ی ادبیات داشتم، این بود که همیشه آن‌ها را با یک کتاب در دست و مشغول مطالعه تصور می‌کردم. اما چیزی که به چشم دیدم، این بود که یا زیر میز بافتنی مي‌بافتند و یا در حال لاک زدن ناخن بودند.

بعدها فهميدم که متاسفانه اين بینش وجود دارد که، خيلي از کساني که به اين رشته مي‌آيند، زياد با انگيزه نيستند و دنبال اين هستند که (اگر به معلم‌ها برنخورد) فقط معلم بشوند و بروند سر يک شغل بي دردسر.در حالي‌که من به خاطر ادبيات، در کنکور رشته تجربي که رشته‌ی خودم بود، شرکت نکرده بودم و کلي زحمت کشيده و چهار سال دبيرستان رشته‌ی انساني را، از اول خوانده بودم.

همين مطلب ، باعث شد که بيشتر وقت‌ها از کلاس دانشگاه فراري باشم!! و به کلاس‌هاي داستان نويسي و عکاسي خارج از دانشگاه بروم.

فکر مي‌کردم ، اين چهار سال را بايد به طريق ديگري پر کرد و بعد از آن هم تصميم گرفتم کنکور هنر بدهم که، آن هم البته يک داستان ديگر است.

به هر حال بيشتر کلاس‌ها را غايب بودم. تا اينکه يک بار سر امتحان پايان ترم يکي از درس‌ها که خدا وکيلي يک جلسه‌اش را هم نرفته بودم و بچه‌ها برایم حاضر زده بودند، مانده بودم که نام استاد را چه بنویسم؟

وسط جلسه به يکي از دوستانم که کنار من بود گفتم: «اسم اين استاده چي بود معصومه؟»
يک مرتبه ديدم معصومه يک نگاهي به مردي که بالای سرش ايستاده بود و هاج و واج ما را نگاه مي‌کرد، انداخت و ساکت شد.

من هم فکر کردم، معصومه گمان کرده مراقب جلسه به او شک برده براي تقلب، پس ساکت شدم.
وقتي که رد شد ، معصومه خنديد و با دست اشاره کرد که « خاک عالم بر سرت کنند که اين‌قده ضايعي، اين خود استاد بود. اقلا يک بار مي‌اومدي سرکلاسش تا بشناسيش.»

با آرزوی سلامتی برای تمامی عزیزان زحمت‌کش در تمامی عرصه‌های فعالیت‌های اجتماعی و با آرزوی خاطراتی خوش برای تمامی دانشگاهیان عزیز.